مهمترین گام در خوشبختی انسان (23)

 

موجودات در عین تشابه و هم خانوادگی متفاوتند. همه دشتها از خاک

تشکیل شده است اما همه خاکها یکسان نیستند، بعضی حاصلخیزند و

بعضی شوره زار، همه کوهها از سنگند، اما همه سنگها یکسان نیستند،

بعضی سنگها در کوچه و خیابان زیرپای مردم فرش می شوند و بعضی

چون برلیان، الماس، یاقوت و زبرجد زینت بخش تاج پادشاهان و گلوبند

نوعروسان می شوند. در مورد اصناف گیاهان، حیوانات و انسانها نیز قضیه

از همین قرار است، بعضی اسبها بارکشند و برخی دیگر اسبهای

مسابقه اند، از نژاد اصیل، شناسنامه دار و بسیار گران قیمت، مسئله به

اصالت نژادی و خانوادگی برمی گردد. انسانها از قدیم الایام به تاثیر وراثت

در نسل پی برده بودند و آنرا در مسئله ازدواج رعایت می کردند. در زمان

ما، بیش از پیش به مسئله وراثت توجه شده و دانش ژنتیک توسعه پیدا

کرده است. قانون وراثت می گوید: همانگونه که خصوصیات ظاهری فرزند

از قبیل چهره، اندام، رنگ پوست، مو، چشم و ابرو از پدر، مادر، دائی،

عمه و عمو به فرزند به ارث می رسد، خصوصیات باطنی پدر و مادر از نظر

هوشمندی، استعداد و سایر صفات روحی و اخلاقی از پدر و مادر و اجداد

به فرزند منتقل می شود. بدین لحاظ پیامبر اکرم مسلمانان را به مسئله

وراثت توجه داده، ازدواج با خانواده های اصیل، بزرگ منش، پاکدامن،

بااخلاق و هوشمند را مورد توصیه قرار داده است. در اینجا برای روشن

شدن مطلب چند حدیث به عنوان نمونه می آورم:

قال رسول الله : « اُنظُر فی ایُّ شیءٍ تَضَعُ وَلَدَکَ فَاِنَّ العِرقَ دسّاس»

دقت کن که فرزندت را در چه جایگاهی (رحمی) قرار می دهی، زیرا عِرق

(ژن) در کیفیت و چگونگی فرزند تاثیرگذار است. در حدیث دیگری

فرمودند:«السَعیدُ سَعیدٌ فی بَطنِ اُمِّهِ، وَالشَّقِیُّ شَقِیٌ فی بَطنِ اُمِّهِ.»

اساس خوشبختی و بدبختی هرکس در شکم مادر پایه گذاری می شود.

این حدیث به مسئله ژنتیک و وراثت و تاثیر شخصیت پدر و مادر در تکوین

سعادت یا شقاوت فرزند اشاره دارد و در حدیث دیگری فرمودند:

«إیاکمْ وَ خَضْراءَ الدَّمَنْ، قیلَ: یا رسولَ الله، وَ ما خضراءُ الدَّمَن؟ قالَ: أَلْمَرْأه

الحَسْناءءُ فی مَنْبَتِ السُّوءِ»

رسول خدا فرمودند: از سبزه برآمده در پلیدی ها و کثافات بپرهیزید. عرض

شد: یا رسول الله منظور از خضراء و دمن چیست؟ فرمودند: زن زیبایی که

در خانواده های بد و پلید نشو و نما یافته است.

و در حدیث دیگری فرمودند: «مَنْ زَوَجَ کَرِیمَتَهُ مِنْ شَارِبِ خَمْرٍ فَقَدْ قَطَعَ

رَحِمَه»

کسی که دختر پاک نهادش را به شراب خواری تزویج کند، نسلش را

منقطع و نابود کرده است.

          مردی خدمت امام موسی بن جعفر علیه السلام آمد و عرض کرد:

یابن رسول الله شخصی از بستگان من به خواستگاری دخترم آمده، او

دین دار اما بداخلاق است. آیا دخترم را به چنین شخصی تزویج کنم؟

حضرت فرمودند: اگر بداخلاق است، دخترت را به او تزویج نکن.

حضرت علی علیه السلام بعد از رحلت حضرت فاطمه زهرا سلام الله

علیها، به برادرشان عقیل که نسب شناس بود و خاندانها را از نظر

دودمان و نژاد خوب می شناخت فرمود: برای من همسری شایسته از

میان قبائل انتخاب کن، زیرا می خواهم از او فرزندی داشته باشم شجاع

و از هر جهت برازنده. جناب عقیل، از قبیله بنی کلاب فاطمه ام البنین را

انتخاب کرد که از نظر شمایل ظاهری و صفات برجسته باطنی بسیار

برازنده و ارجمند بود. خداوند از این مادر شایسته، فرزندی به مولا عطا

فرمود بسیار درشت اندام و زیبا، جوانمرد، شجاع، باوفا و دارای صفات

برجسته انسانی که به ایشان ماه بنی هاشم لقب دادند و او ابوالفضل

العباس بود، قهرمان شجاع و باوفای کربلا.

ظرفیت مقاله آنقدر نیست که احادیث و فرمایشات بیشتری از رسول خدا

و ائمه اطهار علیهم السلام بیاوریم، همین اندازه کافی است که ما را به

مسئله تاثیر وراثت در چگونگی شکل گیری شخصیت فرزند متوجه سازد و

اینکه در امر ازدواج، اسلام به اصالت خانوادگی، پاکدامنی، اخلاق،

دین داری در انتخاب همسر اهمیت داده و توصیه می فرماید. مسلما

هرکسی چه زن و چه مرد، می خواهد ازدواج موفقی داشته باشد و از

همسر باوفا و قابل اعتماد و امین و بااخلاق برخوردار شود تا در کنار او

آرامش بگیرد و خداوند از چنین همسری فرزندان سالم و صالح که مایه

روشنی چشم و شادمانی دل او باشد، نصیبش فرماید. این چنین زندگی

و فرزندان را مسلما در عشق های خیابانی نمی توان  به دست آورد.

عشق های خیابانی هوس آلود و بعضا آتشین و کم دوامند مانند

سرشاخه های ضعیف هیزمی که ناگهان گُر می گیرد و به زودی شعله اش

خاموش و آتشش مبدل به خاکستر می شود و مانند ابر بهاری پر سر و

صدا، اما زودگذر و کم دوام است. دختران و پسرانی که سرکوچه، کنار

خیابان و گوشه و کنار پارکها به شخص چشمک می زنند و روی خوش

نشان می دهند، قابل اعتماد نیستند و هرگز نمی توان به این گونه افراد

دل بست و زندگی بادوام و رضایت بخشی را به اتکاء چنین شخصی

امیدوار بود. کسانی که این گونه همسر انتخاب می کنند، باید منتظر

هرگونه ناکامی، تلخی، سرخوردگی و بی سرانجامی در زندگی باشند؛

چنانکه در این زمان ما شاهد بی سرانجامی چنین دلباختگی ها و

ازدواجهائی هستیم. پرکردن سالن دادگاههای خانواده با اشک و آه و

فریاد و ناسزا، حجم وحشتناک طلاق و از هم پاشیدگی خانواده ها و

آوارگی فرزندان طلاق، حاصل و نتیجه این گونه ازدواجهای دور از عقل و

منطق است و حال آنکه انسان می تواند با عقل و منطق و به کاربستن

راهنمائی های شرع مقدس و فرمایشات ائمه معصومین علیهم السلام

زندگی سعادتمندانه توام با مودت برای خود فراهم کند که حاصل آن

آرامش خانوادگی، موفقیت و پیشرفت اجتماعی و برخورداری از فرزندان

نیک و شایسته باشد. اسلام برای ما همین را می خواهد. قرآن شریف

می فرماید:«وَمِنْ آَیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا

وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَه وَرَحْمَه»

از آیات و نشانه های خدا اینست که از جنس خودتان برای شما جفتی

آفرید که با زندگی در کنار او آرامش بگیرید و به طور طبیعی بین شما

مودت و مهربانی قرار داد که یکدیگر را دوست بدارید.

مسکن یعنی جایگاه سکون و آرامش، اما متاسفانه در موارد بسیاری

مسکن، کانون ستیز و رزمایش شده است. ثروت خوب است اما همیشه

عامل آرامش نیست، بلکه آنچه مایه آرامش و لذت زندگی است، اخلاق،

دوستی و مهربانی است. سعی کنید درخت مهر و دوستی را در

زندگی تان بارور کنید. به قول جناب حافظ:

درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد     

 نهال دشمنی برکن که رنج بی شمار آرد

و ایده آل اینست که پیوند ازدواج این گونه بسته شود:

بیا تا مونس هم، یار هم، غمخوار هم، باشیم  

انیس جان غم فرسوده بیمار هم باشیم

دوای هم، شفای هم، برای هم، فدای هم     

 دل هم، جان هم، جانان هم،دلدار هم باشیم

«فیض کاشانی»

اسلام در انتخاب همسر، به کفو بودن سفارش فرموده است. کفو بودن

به ثروت و شهرت و مقام و موقعیت اجتماعی نیست، بلکه به دین داری و

هم فکری و خوش خلقی است. یک جوان متدین و با اخلاق که غیرت و

همت کار و تلاش شرافتمندانه داشته باشد کفو یک دختر اصیل و نجیب

و امین و وفادار است. زیبائی خوب است، مشروط به اینکه توام با عفت و

پاکدامنی باشد. جمالی خوب است که با کمال همراه باشد والا مایه

دردسر خواهد بود. جوانان خوب است، در انتخاب همسر از راهنمائی و

مشورت بزرگترها به ویژه پدر و مادر که دلسوزترین افراد نسبت به فرزند

هستند، استفاده کنند زیرا آنان دارای عقل تجربی بیشتری هستند و این

مراحل از زندگی را از سر گذرانده اند. پدر و مادران نیز باید شرایط

اجتماعی کنونی و روحیات فرزند جوان خود را در نظر داشته باشند، چه

آنکه آنان فرزند این زمانند. آنچه ملاک و معیار عمل است عقل دوراندیش

است، نه دگمیت و سخت گیری و یا هوس های زودگذر. امیدوارم جوانان

امروز با کمک عقل و دین و بهره مندی از مشورت بزرگترهای دلسوز،

ازدواج موفقی داشته باشند و از حاصل این ازدواج آرامش زندگی و

فرزندان نیک نصیبشان شود.

 ادامه دارد...